9.12.2012

PRZEGLĄD INFORMACJI RELIGIJNYCH Z KRAJU I ZE ŚWIATA

Judaizm:

Rozpoczęło się Święto Świateł

8 grudnia wyznawcy judaizmu zapalili pierwszą z ośmiu świec, które symbolizują kolejne dni cudu, opisane na kartach Ksiąg Machabejskich. Rozpoczęło się coroczne Święto Świateł, czyli Chanuka.

         Święto Chanuka, znane również jako Święto Świateł lub Święto Przebóstwienia upamiętnia zwycięstwo Judy Machabeusza nad Syryjczykami i cud, związany z odzyskaniem Świątyni Jerozolimskiej w 164 roku przed Chrystusem.

Geneza Święta Świateł

Zgodnie z historią przedstawioną na kartach Ksiąg Machabejskich, pogański najeźdźca Antioch IV zbezcześcił Dom Pański wprowadzając doń kult hellenistycznego bóstwa. Po zwycięstwie nad oprawcą, Żydzi podjęli trud naprawy Świątyni Jerozolimskiej przez poświęcenie ołtarza. Pomimo niewielkiego zapasu oliwy, potrzebnej do obrządku, paliła się ona przez osiem dni. Cud, jaki się wydarzył, pozwolił zmazać ślady hańby wniesionej do świątyni przez pogan. Dla upamiętnienia tych wydarzeń, ustanowiono coroczne święto: „Juda zaś, jego bracia i całe zgromadzenie Izraela postanowili, że uroczystość poświęcenia ołtarza będą z weselem i radością obchodzili z roku na rok przez osiem dni, począwszy od dnia dwudziestego piątego miesiąca Kislew.” (Mch 4,59). Należy mieć na uwadze, że święta żydowskie zaczynają się przeddzień wyznaczonej daty, zważywszy na specyficzne pojmowanie dnia w judaistycznej kulturze, którego ramy czasowe wyznacza wschód i zachód słońca.

Zwyczaje świąteczne

         Każdego dnia, głowa rodziny zapala kolejną świecę na dziewięcioramiennej chanukiji, czyli charakterystycznym świeczniku. Wszystkie, w kolejności od lewej do prawej, odpala się od szamus, środkowej świecy pomocniczej. Każdorazowo, tę czynność poprzedza wygłoszenie błogosławieństwa. Zaś, po zapaleniu świecy Żydzi zwykli odmówić lub odśpiewać modlitwę.

         W Warszawie, tegoroczne święto zostało uroczyście zainaugurowane na Placu Grzybowskim. Wzięli w nim udział między innymi: naczelny rabin Polski Michael Schudrich, ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner, przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie Piotr Kadlcik oraz wiceprezydent Warszawy Włodzimierz Paszyński. Po oficjalnej ceremonii na placu; w Synagodze im. Nożyków odbyła się degustacja chanukowych potraw: placków i pączków, których tradycję wiąże się z postacią biblijnej Judyty.

Chrześcijaństwo:         

Kościół katolicki:

Wierni uczcili Niepokalane Poczęcie NMP

8 grudnia w Kościele katolickim obchodzono uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny. Dogmat, ogłoszony w 1854 roku przez Piusa IX, stanowi element Tajemnicy wiary chrześcijańskiej.

Uroczystość Niepokalanego Poczęcia NMP ma przypomnieć wiernym o szczególnej roli Maryi w Bożym planie zbawienia. Niepokalana, której dusza została zachowana od skazy grzechu pierworodnego stała się Matką Syna Bożego, a tym samym spełniła szczególną rolę w historii zbawienia. Dla katolików, moment zwiastowania świadczy o ogromnym znaczeniu miłości, która wzbogacona Bożą Łaską, potrafi zbawić i odnowić człowieka. Maryja udowodniła, że źródło prawdziwej radości odnaleźć można jedynie w czystej wierze, pozbawionej grzechu oraz egoizmu.

Z okazji uroczystości Niepokalanego Poczęcia NMP, w rozważaniach przed Modlitwą Anioł Pański, papież Benedykt XVI przypomniał wiernym, że refleksja dotycząca Maryi jest szczególnie istotna podczas Roku Wiary. Niezłomna wiara Maryi i nieograniczone zaufanie, jakim obdarzyła Boga, umożliwiły jej przyjąć Słowo. Zaś, postawa czujności oraz gotowości do współpracy, pozwoliły Słowu Bożemu stać się „ciałem i przybyć, aby zamieszkać wśród nas”. Czerpiąc przykład z tego wzorca, ludzkość może otworzyć się na Boga, by wypełnił się plan zbawienia – objaśnił ojciec święty. W Maryi urzeczywistnia się jedność i harmonijna wspólnota ze Stwórcą. Postawa Najświętszej Panny wskazuje, że wierność Bogu stanowi gwarancję spełnienia Jego obietnic. A poprzez wiarę narodu, Ojciec objawia ludzkości swój plan.

Druga Niedziela Adwentu – czas refleksji i pomocy

Wierni, skupieni na nabożeństwie, modlili się w intencji współwyznawców, zamieszkujących tereny dawnego Związku Sowieckiego. 9 września odbyła się trzynasta edycja Dnia Modlitw i Pomocy Materialnej dla Kościoła katolickiego na Wschodzie. Zebrane datki zostaną przekazane na działalność duszpasterską w postsowieckich republikach środkowoazjatyckich, Azerbejdżanie, Rosji, Mołdawii, Gruzji, Armenii, na Białorusi oraz Ukrainie – w tych rejonach, w których wyznanie katolickie stanowi mniejszość. W ubiegłym roku ofiarowano 2,1 mln złotych.

Druga niedziela Adwentu stanowiła także okazję do refleksji nad życiem i działalnością Jana Chrzciciela oraz Matki Bożej. Podczas kazania przed modlitwą Anioł Pański, papież zapelował do wiernych, by korzystając z tych wzorów otworzyli się na okoliczność Narodzin Pańskich. Ojciec święty przypomniał zarazem, że Boże Narodzenie nie powinno stanowić okazji do zaspokojenia potrzeb materialnych lub konsumpcyjnych. Natomiast, winno być przeznaczone Synowi Bożemu, który „przyszedł, by nieść ludziom pokój, życie i prawdziwą radość”.

Prawosławie:

Nie żyje patriarcha Kościoła Antiocheńskiego

         Ubiegły tydzień przyniósł smutną informację dla prawosławnych wiernych: 5 grudnia w Bejrucie zmarł Ignacy IV (Hazim), patriarcha Wielkiej Antiochii i całego Wschodu. Przyczyną zgonu był zawał serca. Przedstawiciel lokalnego autokefalicznego Kościoła prawosławnego miał 92 lata.

         Działalność syryjskiego prawosławnego przyczyniła się do ożywienia wiary młodych członków Kościoła Antiocheńskiego. Ignacy IV był współzałożycielem Syndesmosu – Światowego Bractwa Młodzieży Prawosławnej i Studentów Szkół Teologicznych, założycielem Instytutu Teologii Prawosławnej św. Jana Damasceńskiego w Balamand w Libanie oraz uniwersytetu. W latach 90. aktywność duchownego pozwoliła przywrócić kontakt między chrześcijańskim Wschodem a Moskwą. Pełniąc funkcję metropolity Latakiji zasłynął jako zwolennik dialogu chrześcijańsko-muzułmańskiego, kilka lat przewodniczył też Światowej Radzie Kościołów oraz Radzie Kościołów Chrześcijańskich na Wschodzie. Urząd patriarchy Wielkiej Antiochii i całego Wschodu objął 8 lipca 1979 roku, jako 166. zwierzchnik. Sprawował tę funkcję blisko 33 lata.

         Ubolewanie z powodu śmierci patriarchy Ignacego IV wyraził papież Benedykt XVI, który we wspomnieniu zwierzchnika Kościoła Antiocheńskiego, docenił jego zasługi w budowaniu dialogu katolicko-prawosławnego oraz w odnowie duszpasterstwa młodzieży.

Protestantyzm:

Wybrano nowego przedstawiciela anglikańskiego

Nowym szefem przedstawicielstwa anglikańskiego wybrano Davida Moxona, 61-letni arcybiskupa Nowej Zelandii.

Urząd przedstawiciela Wspólnoty Anglikańskiej przy Stolicy Apostolskiej oraz dyrektora Ośrodka Anglikańskiego w Rzymie, David Moxon przejmie najprawdopodobniej w maju 2013 roku. Do jego nowych obowiązków będzie należało utrzymywanie kontaktów z Watykanem oraz krzewienie jedności wśród chrześcijan, w imieniu Arcybiskupa Canterbury i Wspólnoty Anglikańskiej.

 Arcybiskup David Moxon uczestniczył w dialogu ekumenicznym z Kościołem katolickim. Wziął udział w sesji w maju bieżącego roku, podczas której podjęto trudną dyskusję na temat różnic doktrynalnych i etycznych między wyznaniami.

Islam:

Zakaz noszenia burek zgodny z prawem

Decyzją Belgijskiego Sądu Konstytucyjnego, prawo krajowe zakazujące noszenia burki lub nikabu nie narusza praw i wolności człowieka.

6 grudnia zapadła ostateczna decyzja w sprawie wytoczonej z powództwa dwóch muzułmanek, które za zakrywanie twarzy w miejscu publicznym, zostały spisane przez brukselską policję.

Orzeczenie sądu potwierdziło prawomocność ustawy z 2011 roku zakazującej noszenia strojów, które uniemożliwiłyby identyfikację człowieka. W uzasadnieniu przedstawiciele instancji orzekli, że fundamentalną zasadą społeczeństwa demokratycznego jest równość płci, a zasłanianie twarzy pozbawia kobietę indywidualności.

Ustawy, zakazujące noszenia burek wprowadzono w Belgii, Holandii oraz we Francji. Zasłaniania twarzy zabroniono również w katalońskim mieście Lerida, jednak to postanowienie obowiązuje jedynie w budynkach publicznych.

Co jeszcze wydarzyło się w minionym tygodniu?

Judaizm w Polsce:

70-lecie „Żegoty”

4 grudnia minęło 70 lat od powstania Rady Pomocy Żydom, europejskiej organizacji skupiającej w swoich szeregach Polaków i Żydów. „Żegota” została założona przy Delegaturze Rządu na Kraj, jako kontynuacja Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom. Była finansowana przez podziemne władze polskie. Szczególny wkład w jej działalność wniosły inicjatorki przedsięwzięcia: Zofia Kossak-Szczucka i Wanda Krahelska-Filipowiczowa. Z radą związany był także prof. Władysław Bartoszewski. Działacze, by ocalić Żydów przed zagładą, fałszowali im dokumenty (a przy współpracy z zakonami, również metryki chrztu), ukrywali ich w domach, a także udzielali pomocy materialnej.

Prawosławie w Polsce:

Powstało prawosławne duszpasterstwo akademickie w Łodzi

W Łodzi powstało pierwsze duszpasterstwo akademickie, skierowane do młodych wyznawców prawosławia. Na cotygodniowych spotkaniach w prawosławnej parafii św. Aleksandra Newskiego studenci i obcokrajowcy będą mieli okazję porozmawiać na tematy dotyczące wyznania, tradycji, a także zwyczajów religijnych, obowiązujących w różnych kulturach świata. Ponadto, duszpasterstwo stanie się ośrodkiem informacji o inicjatywach organizowanych w Polsce, by pomóc przyjezdnym odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Pomoc inicjatorom przedsięwzięcia zaoferowało już Archidiecezjalne Duszpasterstwo Akademickie „Piątka”.

Elżbieta Jaroś

Jak chrześcijanie przygotowują się do Bożego Narodzenia?

Druga niedziela Adwentu, podczas której katolicy obchodzą również Dzień modlitwy i pomocy materialnej Kościołowi na Wschodzie, w sposób szczególny inspiruje do refleksji o braciach odłączonych. Elementy wspólnej tradycji, jakie nieustannie obowiązują chrześcijan, stanowią pomost międzywyznaniowy i pomagają wiernym jednoczyć się w przygotowaniach na przyjście Pana.

Adwent w Kościele Ewangelicko-Augsburskim

U luteranów, Adwent rozpoczyna nowy rok kościelny. Trwa od 22 do 28 dni i obejmuje 4 niedziele. W tym czasie, wierni wspominają narodziny Jezusa Chrystusa, a także oczekują Jego ponownego przyjścia.

Adwent jest czasem radości i zadumy. Termin pochodzi od łacińskiego pojęcia adventus, które oznacza przyjście lub obecność. Wierni Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego spotykają się na cotygodniowych nabożeństwach adwentowych. W okresie Adwentu, organizowane są również tak zwane adwentówki, które stanowią okazję do wspólnej modlitwy. Na spotkaniu rozdawane są wyroczki, czyli krótkie fragmenty Biblii.

W czasie Adwentu, zarówno w kościele, jak i w domach parafian, pojawia się wieniec adwentowy. W kole, splecionym ze świerkowych gałęzi, umieszczane są cztery świece. Co niedziela zapala się jedną świecę więcej.

Wieniec adwentowy

Historia wieńca adwentowego związana jest z pastorem Johannem Wichernem (1808-1881), który w domu wychowawczym dla dzieci z ulicy, w 1839 roku zorganizował wspólne modlitwy. Nabożeństwa przy świecach miały przypomnieć o zwycięstwie Chrystusa nad złem i ożywić w podopiecznych nadzieję na lepszą przyszłość. Codziennie, dzieci zapalały jedną świecę na wieńcu.

Zwyczaj, zapoczątkowany w północnych Niemczech, już w 1925 roku został zasymilowany przez przedstawicieli Kościoła katolickiego w Kolonii.

PHP

Szwecja – Adwent bez Jezusa

Niedługo przed rozpoczęciem Adwentu, szwedzki organ nadzorujący szkolnictwo wydał oświadczenie dotyczące warunków uczestnictwa uczniów w nabożeństwach.

Zgodnie z dokumentem, nauczyciele mogą zabrać podopiecznych na nabożeństwa adwentowe pod warunkiem, że w ich trakcie nie zostanie użyte imię Jezus, a celebracje będą pozbawione: wyznania wiary, modlitwy i błogosławieństwa. W taki sposób Adwent, dotychczas silnie zakorzeniony w szwedzkiej tradycji chrześcijańskiej, został wyłączony ze współczesnej kultury.

Adwent to święto chrześcijańskie. Zainteresowanie Adwentem bez religijnych odniesień jest niedorzeczne” – napisali w liście otwartym: Andreas Carlsson, Hans Wallmark, Lars Stjernkvist, Birgit Friggebo i Staffan Danielsson. Autorzy oświadczenia opublikowanego w internecie dodali, że nie można nikogo zmuszać do praktykowania konkretnej religii, jednak: usuwanie religijnych odniesień i próba redukowania wiedzy o wartościach, które ukształtowały szwedzkie społeczeństwo, jest czymś zupełnie innym.

Maria Katarzyna Górecka

Pyłypiwka

czyli prawosławne przygotowanie do Narodzin Pańskich

15 (28) listopada w Kościele prawosławnym rozpoczął się Post Filipowy. Okres ten potrwa 40 dni i zgodnie z kalendarzem juliańskim zakończy się 25 grudnia (6 stycznia).

Post Filipowy swoją nazwę - Pyłypiwka zawdzięcza imieniu apostoła Filipa, którego święto przypada na dzień przed rozpoczęciem postu. Idea 40-dniowego wyrzeczenia wzorowana jest postem Mojżesza na pustyni. Powstrzymanie się od określonego pożywienia ma charakter pokutny oraz przygotowawczy do świąt Bożego Narodzenia. Pomaga wiernym z czystym sercem powitać Jezusa Chrystusa. Idea postu dotyka również wymiaru duchowego, dlatego też wyznawcy prawosławia są zachęcani w tym okresie do częstej modlitwy.

Zalecenia postne

Odpowiednikiem Postu Filipowego jest Adwent, obchodzony w Kościele katolickim i w niektórych wspólnotach protestanckich. W czasie jego trwania zaleca się nie spożywać mięsa i nabiału, jednak nie jest to obowiązkowe. Na 5 dni przed zakończeniem postu, należy zaostrzyć wyrzeczenia. Zaś ścisły post, czyli powstrzymanie się od spożywania pokarmu, obowiązuje tylko w Wigilię Bożego Narodzenia, aż do świątecznej kolacji.

Niektórzy wierni, głównie z centralnej i zachodniej Polski, ze względów praktycznych obchodzą Wigilię w tym samym czasie, w którym przypada katolickie święto. Natomiast w największych skupiskach wyznawców prawosławia w Polsce, czyli w Białymstoku oraz w powiatach: bielskim, hajnowskim i siemiatyckim, Wigilia obchodzona jest 6 stycznia.

Historia Postu Filipowego

Choć Pyłypiwka były już znane w chrześcijańskiej starożytności, to konkretna data i czas trwania zostały ustanowione dopiero w 1666 roku, na Soborze w Konstantynopolu. Wcześniej obowiązywały różne ramy czasowe, na przykład u niektórych chrześcijan post w okresie zimowym trwał 7 dni.Papież Rzymski Św. Lew napisał, że zachowanie postu w czterech porach roku, pozwala w każdej odczuwać nieustanną potrzebę usuwania grzechu i oczyszczania się.

Miejmy nadzieję, że owoce przygotowań wiernych w czasie tegorocznego Postu Filipowego będą obfite. Tego też życzymy wyznawcom Kościoła katolickiego i wspólnot protestanckich - obfitych owoców adwentowych przygotowań do świąt.

Joanna Górska

Copyright © 2017 UKSW Wszelkie prawa zastrzeżone
Informacja o ciasteczkach